Los Muzeum Kolejnictwa na Stradomiu wisi na włosku

PKP uznały, że udostępniając za darmo pomieszczenia, których nikt inny nie chce wynająć, działa na swoją szkodę. Zażądało pieniędzy, których muzeum nie ma. - PKP strzelają sobie w stopę - komentuje Tomasz Stemplewski z urzędu marszałkowskiego

Muzeum Historii Kolei, zapałczarnia i kopalnia rud w Parku im. Staszica to trzy częstochowskie obiekty leżące na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Utworzenie w 2005 roku szlaku było dla jego twórcy, urzędu marszałkowskiego, olbrzymim sukcesem. Idąc więc za ciosem, szykuje nową kampanię reklamową z wykorzystaniem m.in. eksponatów z muzeum na Stradomiu: atrapa pociągu parowego powędruje do kolejnych centrów handlowych. Wchodząc do środka, zobaczymy na ekranach film. Jeśli kogoś zaintryguje konkretny obiekt na szlaku, dowie się o nim więcej, wybierając stosowny przycisk.

Pytanie tylko, czy społecznie prowadzone muzeum kolejnictwa dotrwa do startu kampanii zaplanowanej w połowie bieżącego roku. - Pismo, które otrzymaliśmy z PKP, jest jak wyrok śmierci - mówią z goryczą członkowie Towarzystwa Przyjaciół Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, którzy prowadzą muzeum.

Dyrektor handlowy katowickiego Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami PKP Krystian Rogala napisał, że spółka [czyli PKP SA - przyp. red.] "zobowiązana jest do optymalnego gospodarowania majątkiem - dlatego nieodpłatne oddanie nieruchomości (pomieszczeń na Stradomiu) jest poczytane jako działanie na szkodę".

TPKWW, jeśli chce nadal być na Stradomiu, musi płacić.

- Z czego? - pyta Fryderyk Kątny z TPKWW. - Nie prowadzimy działalności gospodarczej. Muzeum zwiedza się za darmo, a członkowie towarzystwa poświęcają prywatny czas na oprowadzanie turystów oraz konserwację eksponatów.

Członkowie TPKKW dodają, iż o położony na uboczu i z mizernym ruchem pociągów dworzec Stradom najemcy wcale się nie biją. Większość pomieszczeń od lat stoi pusta, a że budynku nie zdewastowali dotąd chuligani, jest po części zasługą istnienia muzeum.

W treść pisma z PKP nie chce uwierzyć Tomasz Stemplewski, dyrektor wydziału promocji w urzędzie marszałkowskim, który zajmuje się szlakiem techniki. - Toż to od strony marketingowej czyste szaleństwo - mówi. - Nie ma lepszej metody na budowanie marki i wizerunku firmy niż taka instytucja jak muzeum. Doskonale wiedzą o tym browary w Żywcu czy Tychach, które utrzymują własne, prywatne muzea. A tu PKP mają wszystko podane na tacy dzięki bezinteresownej aktywności zapaleńców, którym w dodatku nie muszą nawet płacić!

W ubiegłym roku TPKWW samo przygotowało Dni Techniki Kolejowej, gdy okazało się, że PKP nie uwzględniły Częstochowy w organizowanej przez siebie imprezie propagującej transport szynowy. - W holu dworca ustawiliśmy symulator lokomotywy i makiety kolejek - mówi Łukasz Drozdenko, który sam zapłacił wtedy za prąd.

Tymczasem dyrektor Rogala wypomniał TPKWW, że na dworcu jest ono bez umowy, a zmiana sposobu użytkowania dawnego bufetu była bezprawna, "co może nieść ewentualne kary finansowe". Przemysław Stawiarski, który na zlecenie nadzoru budowlanego sporządził opinię techniczną, za "najbardziej skrajny przypadek" uznał adaptację kuchni i przygotowalni na bibliotekę, biuro oraz WC.

- PKP potraktowały nas jak dzikich lokatorów, a przecież się nie włamaliśmy. Umowy najmu faktycznie nie mamy, ale jesteśmy tu dzięki porozumieniu się przed laty trzech kolejowych instytucji: PKP Nieruchomości dysponujących budynkiem, PKP Energetyki opłacającej prąd oraz PKP Polskich Linii Kolejowych - przypominają członkowie towarzystwa.

Zdaniem dyrektora Stemplewskiego likwidacja muzeum byłaby dużą stratą. - Ze względu na mnóstwo oryginalnych przedmiotów, jakie zgromadzono, ale i serce oraz zapał osób, które muzeum utworzyły i prowadzą. Placówka znakomicie wpisuje się w szlak zabytków techniki, na którym mamy m.in. dwie kolejki wąskotorowe i oryginalny dworzec w Chebziu. Szlak liczy dziś 31 obiektów przemysłowych. Lista chętnych jest długa. Wycofywanie się byłoby nonsensem - przekonuje.

Zmarł Zdzisław Urbański, twórca Muzeum Kolejnictwa

Informacja o niepewnej przyszłości Muzeum Kolejnictwa zbiegła się z inną smutną wiadomością - 4 grudnia zmarł twórca tej placówki i prezes Towarzystwa Przyjaciół Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej Zdzisław Urbański. - Pismo z PKP przyszło na kilka dni przed śmiercią ojca. Nie pokazaliśmy mu go, nie chcieliśmy taty martwić - powiedział "Gazecie" Robert Urbański.

Bez Zdzisława Urbańskiego nie byłoby muzeum na Stradomiu - potwierdzają zgodnie członkowie TPKWW oraz częstochowscy kolejarze. "Zdzichu" jeszcze przed przejściem na emeryturę (był maszynistą), gromadził stare kolejowe urządzenia i inne pamiątki, ratując je nierzadko przed wyrzuceniem na złom albo na śmietnik. Wydeptywał wszystkie możliwe ścieżki i wreszcie się udało - w 2001 roku powstało muzeum, które gdy powstał szlak techniki, stało się jego częścią. TPKWW opiekuje się też starymi parowozami ustawionymi przy dworcu głównym i lokomotywowni opodal ronda Mickiewicza.

Zdzisław Urbański od wielu lat chorował. Został pochowany na cmentarzu na Błesznie.