Przy Strażackiej: Taka piękna prowizorka

Potrzeba jest matką wynalazków. I okazuje się, że często jest dobrą matką. Na pewno udało się jej dziecko przy ul. Strażackiej.

A było tak. Zbliżał się moment odsłonięcia pomnika Deportowanych, poświęconego Żydom z częstochowskiego getta wywiezionym przez hitlerowców do Treblinki na śmierć. Zapowiadali swoją obecność goście z samego świecznika, przed którymi i miasto chciałoby się zaprezentować jak najlepiej. Tymczasem może z dziesięć metrów od pękniętego muru upamiętniającego tragedię Żydów otwierał się widok wołający o pomstę do nieba. Dawna stacyjka kolejowa - ostatni świadek deportacji - rozpada się.

Przed uroczystością ruina miała być zasłonięta wysokim płotem. Postawiono tymczasem plastikowy, wysoki może na dwa metry. Czyli płot był, a ruina straszyła.

I wtedy w Zespole Szkół Plastycznych zrodził się pomysł: skoro nie można stacyjki zasłonić, trzeba odwrócić od niej uwagę. Na falistym płocie poprzyklejane zostały sylwetki ludzi wycięte z grubej tkaniny w kolorach ziemi: czerni, brązu, szarego beżu; w kapeluszach, sukniach, płaszczach, kurtkach. Tłum szarych ludzi kroczących w jednym kierunku - gdzie dawniej była rampa załadunkowa... A w środku tego tłumu mały chłopiec w krótkich spodenkach z rękami podniesionymi do góry - najbardziej znane zdjęcie z warszawskiego getta.

Tę kompozycję w czasie uroczystości widzieli pewnie tylko ci goście, którym wyznaczono miejsca od tamtej strony placu. Dla reszty zasłonięta była przez tłum - ludzi z eleganckiego świata. Ale goście sobie poszli, a został płot i sunące po nim szare sylwetki. Spadło parę deszczy, wiał silny wiatr. Niektóre z tkaninowych sylwetek nieco się odkleiły. Coś z tą kompozycją trzeba zrobić!

Zatrzymać - jak tylko długo się da! Wyciąć sylwetki z bardziej sztywnego tworzywa i w tym samym układzie mocno przyczepić do płotu. Ta przypadkowa kompozycja zrodzona z przypadku ma wielką moc oddziaływania. Brudną, na wpół zawaloną ruderę podnosi do wymiaru symbolu. Być może kiedyś ruina stacyjki wreszcie zniknie. Nawet wtedy warto odgrodzić teren pomnika od sąsiedztwa, zostawiając istniejącą kompozycję.