Zbytnia jawność ksiąg wieczystych?

Ministerstwo Sprawiedliwości chwali się systemem elektronicznych ksiąg wieczystych: każdy, kto zna numer księgi może ją teraz przejrzeć w internecie. Pozna m.in. Pesel właściciela działki - co już budzi obawy Głównego Inspektora Ochrony Danych Osobowych

Jak wynika z wyliczeń Ministerstwa Sprawiedliwości już w pierwszym dniu udostępnienia możliwości przeglądania ksiąg przez internet skorzystały z tej usługi 102 363 osoby.

- Ogromne zainteresowanie pokazuje skalę zapotrzebowania na tego rodzaju usługę - mówił 17 czerwca Minister Sprawiedliwości Krzysztof Kwiatkowski. - Przeglądanie ksiąg wieczystych w sądzie było dla wielu zbyt uciążliwe ze względu na. choćby konieczność udania się do sądu, poczekania w kolejce itd. Cieszę się, że z jednej strony ułatwiliśmy życie obywatelom, a z drugiej - odciążyliśmy pracowników sądów. To duży sukces - chwalił się minister.

O problemach ani słowa. Tymczasem....

Częstochowski sąd był jednym z pierwszych w kraju, których księgi wieczyste zostały wprowadzone do elektronicznej Centralnej Bazy Danych. Pracownicy wydziału ksiąg wieczystych od 2006 r. pracują na platformie cyfrowej. Po 16 czerwca pojawiły się kłopoty z wypisami i wpisami do ksiąg, czy wydaniem postanowień przez. Petenci się irytują, są dni, że sędziowie i referendarze nie mają nic do roboty. Powód? Internetowy system notorycznie się zawiesza, połączenie z serwerem się rwie.

- Do 16 czerwca wydział ksiąg wieczystych korzystał z dwóch platform cyfrowych, teraz z jednej i to tej samej, która jest ogólnie dostępna. Nad poprawkami pracuje w naszym sądzie dwóch informatyków delegowanych przez ministerstwo. Kłopoty, które ostatnio się pojawiły, nie wynikają z naszej winy - wyjaśnia rzecznik częstochowskiego sądu okręgowego Bogusław Zając.

Jak wynika z danych resortu sprawiedliwości, do chwili uruchomieniem systemu informatycznego, we wszystkich sądach w Polsce, przeglądanych było ok. 20 tys. ksiąg wieczystych, czyli kilkakrotnie mniej niż po uruchomieniu możliwości przeglądania przez internet.

- Treść księgi wieczystej znajdującej się w Centralnej Bazie Danych można przeglądać wraz ze wzmiankami dokonanymi przez sąd. Swobodny dostęp do możliwości przeglądania ksiąg wieczystych istotnie zwiększy bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami - twierdzi resort sprawiedliwości i milczy na temat ochrony danych osobowych.

Tymczasem geodeci i komornicy przestrzegają: - Nie ma większego problemu ze zdobyciem numeru jakiejkolwiek księgi wieczystej, choćby przez wydziały geodezji w starostach czy urzędach gmin. W internecie są wówczas dostępne wszelkie dane osobowe z adresami domowymi i numerami PESEL właścicieli nieruchomości. To może prowadzić do nadużyć i masowego handlu danymi osobowymi - mówią. - Przecież nasze dane są taj chronione, ze nawet na domofonach nie wolno podawać nazwisk lokatorów - argumentują inni.

Niedawno w radiowej Jedynce Michał Serzycki, były Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych mówił, że internetowy dostęp do ksiąg wieczystych nie może się opierać tylko na zasadzie, że księgi wieczyste są jawne i każdy ma możliwość ich przeglądania. Jak wynika obecnie obowiązujących przepisów prawa na przykład nie można ksiąg wynosić z sądu. Czy przeglądanie w internecie można traktować, jako przeglądanie w sądzie? Rzecznik pytał, też czy dane o osobie, którą można zidentyfikować na podstawie IP komputera, z którego przeglądano księgi wieczyste, będą gromadzone, a jeśli tak, to jak długo?

Jak poinformowała "Gazetę" rzeczniczka GIODO, Małgorzata Kałużyńska-Jasak, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych od momentu powzięcia informacji o zamiarze stworzenia przez Ministerstwo Sprawiedliwości internetowej przeglądarki ksiąg wieczystych wystąpił (w lutym i marcu 2010 r.) do Ministra Sprawiedliwości o nadesłanie projektu aktu prawnego regulującego tę kwestię w celu jego przeanalizowania pod kątem zgodności z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych. Do tej pory Generalny Inspektor nie otrzymał żadnej odpowiedzi.

- Generalny Inspektor zwróci się do Ministerstwa Sprawiedliwości z kolejną korespondencją dotyczącą poruszonych przez "Gazetę" kwestii - zapewnia Małgorzata Kałużyńska-Jasak.