Zamiast A1 będzie gierkówka? Wszystko przez Eurostat

Rząd rozważa, czy zamiast całego odcinka autostrady A1 z podłódzkiego Tuszyna do Pyrzowic nie zbudować tylko fragmentu z Częstochowy - wraz z obwodnicą - do Pyrzowic. Dwujezdniowa "gierkówka" do Piotrkowa pozostałaby wtedy niebezpieczną, za to bezpłatną drogą.

Tuż przed Wigilią otwarto ośmiokilometrowy odcinek autostrady A1 pod Zabrzem. Mocno zaawansowana jest budowa kolejnych. W efekcie za rok z liczącej 568 km trasy z Gdańska do granicy z Czechami brakować będzie tylko 163 km. W 2013 r. oddana zostanie do użytku obwodnica Łodzi i do wykonania pozostanie tzw. odcinek częstochowski z Tuszyna do Pyrzowic. Najbardziej - jak się dziś okazuje - pechowy.

Umowę z wyłonionym już koncesjonariuszem musiano rozwiązać, ponieważ nie zgromadził niezbędnych funduszy. Teraz, gdy przetarg na kolejnego zbliżał się milowymi krokami, nieoczekiwaną przeszkodę rzucił europejski urząd statystyczny Eurostat. Jeśli nie uda się jej przeskoczyć, być może budowany będzie tylko odcinek z Częstochowy - wraz z obwodnicą - do Pyrzowic. W tej sytuacji do Piotrkowa nadal jeździlibyśmy "gierkówką", a więc i tak trasą dwujezdniową. Choć przez brak dwupoziomowych skrzyżowań jest niebezpieczna. Za to bezpłatna w przeciwieństwie do autostrady, na jaką ma być przebudowana.

Co ma Eurostat do częstochowskiego odcinka A1? Bezpośrednio nic. Tyle, że rząd polski nie chce, by inwestycja budowana przez koncesjonariusza wliczała się do długu publicznego. I dotąd nie było takiego niebezpieczeństwa, tyle, że w nowym roku Eurostat zamierza zmienić zasady zapisów statystycznych.

- Konsultowaliśmy projekt autostradowy z Eurostatem, który potwierdził, że będzie on oceniany już według nowych zasad - mówi Urszula Nelken, rzeczniczka Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych.

Nowe reguły są skomplikowane. I prowadzą do zdumiewającego paradoksu. Otóż żeby zbudować cały odcinek Tuszyn - Pyrzowice (za pieniądze koncesjonariusza) i zarazem nie wpisywać kosztów inwestycji do długu publicznego, należałoby obniżyć planowane stawki za przejazd nawet o 50 proc. oraz skrócić umowę na eksploatację autostrady z 30 do 20 lat. Niższe opłaty spodobałyby się oczywiście kierowcom, ale - jak podaje Urszula Nelken - nawet o 30 proc. musiałyby wzrosnąć wydatki ze środków publicznych. Koncesjonariusza trzeba przecież spłacić. Czyli... zwiększyłoby się dług publiczny.

Nowy odcinek autostrady A1

Rzeczniczka podkreśla, że z punktu widzenia Częstochowy najważniejsze jest wyprowadzenie tranzytu z miasta. Co by się stało nawet w wypadku decyzji o budowie tylko odcinka do Pyrzowic.

Rząd rozmawia jeszcze z Eurostatem. Swoim trybem toczą się przygotowania do przetargu na wybór koncesjonariusza. - Przetarg mógłby być ogłoszony w drugim kwartale 2012 roku - zapowiada rzeczniczka GDDKiA.

Szacuje się, że budowa częstochowskiego odcinka będzie kosztować 1,7 mld euro.

A1 w budowie

W sumie ma mieć 568 km. Z tego 213 km już istnieje, a 233 jest w budowie. Brak jasności co do losów 122 km.

* Gdańsk - Toruń (150 km): poszczególne odcinki przekazywano do eksploatacji w 2007, 2008 i październiku 2011 r.

* Toruń - Stryków (145 km): w budowie; oddanie do użytku w drugiej połowie 2012 r.

* Stryków - Tuszyn (wschodnia obwodnica Łodzi, 41 km): wyłoniony wykonawca, termin oddania inwestycji: trzeci kwartał 2013 r.

* Tuszyn - Piotrków (17 km): jedyny fragment budowany jeszcze w PRL-u, uruchomiony w 1989 r.

* Piotrków - Rząsawa (65 km): dwujezdniowa droga z 1976 r., fragment tzw. gierkówki. Po dobudowie wiaduktów ma się stać fragmentem autostrady A1. Trwają przygotowania do przetargu mającego wyłonić koncesjonariusza.

* Rząsawa - obwodnica Częstochowy - Pyrzowice (57 km): przygotowania do przetargu mającego wyłonić koncesjonariusza.

* Pyrzowice - Gliwice - granica z Czechami (93 km): gotowych jest już 46 km, m.in. 22 grudnia puszczono ruch między Zabrzem Maciejowem a Wieszową. Pozostałe odcinki zostaną ukończone w drugiej połowie 2012 r.