Iwona Barańska. W Częstochowie ludzie się przyjaźnią

Ma dwa domy w USA i pół bliźniaka w Częstochowie. Wraca tu regularnie, bo tu jest świat jej dzieciństwa, tu jeszcze stać ludzi na bezinteresowność.

Urodziła się 14 kwietnia 1958 roku. Chodziła do SP nr 1, potem 44. Przez chwilę do LO im. Broniewskiego, aż w końcu - do matury - do Sienkiewicza. Nie dostała się na produkcję filmową na Wydziale Radiowo-Telewizyjnym Uniwersytetu Śląskiego, więc wybrała plastykę na naszym WSP.

- To był wspaniały czas - wspomina. - Kierunek dopiero się formował, więc panowały szczególne, rodzinne relacje. Szczególnie ciepło pamiętam Ryszarda Osadczego. A w gronie kolegów rzucał się w oczy Tomek Sętowski. Podwójnie więc cieszy mnie jego dzisiejsza kariera. I w Stanach Zjednoczonych, i podróżując z mężem po świecie, spotykałam wielu artystów z Polski czy Europy Wschodniej, którzy doskonale sobie radzą. Zawdzięczają to przygotowaniu warsztatowemu wyniesionemu z uczelni.

Polska go zauroczyła

W 1983 roku Iwona Barańska uzyskała dyplom i rozpoczęła pracę. Najpierw w Szkole Podstawowej nr 1, później w "dwójce". Jak wszyscy rówieśnicy, mieszkała z rodzicami w ich mieszkaniu. Jak wszyscy młodzi nauczyciele - zarabiała tyle, żeby wiązać koniec z końcem.

- Praca była bardzo ciekawa, kontakt z młodzieżą czymś fantastycznym - zapewnia. - Ale strona finansowa - nie do przyjęcia. Realia życia w PRL-u - wręcz rozpaczliwe.

Miała znajomych na legendarnym Zachodzie. Pojechała do Kanady jako baby sitter. Chciała zobaczyć ten bajkowy świat.

W Kanadzie poznała - nieżyjącego od ośmiu lat - przyszłego męża Duschynsky'ego. Amerykanin, z ojca Polaka, matki Niemki. Do Polski trafił pierwszy raz po poznaniu przyszłej żony.

- Polska go zauroczyła - mówi Iwona Barańska. - Postanowił kupić tu dom i dzielić życie na dwa kraje. Odtąd każdego roku, choć na krótko, wracam do Częstochowy. Teraz ja utrzymuję kontakt z przyjaciółmi męża, których zaraził miłością do Polski. Właśnie spodziewam się przyjazdu kilkorga z nich. Chcę - jak mąż - żeby obcokrajowcy mieli o Polsce, a Częstochowie w szczególności, najlepsze wyobrażenie. Dlatego m.in. walczę ze spółdzielnią, żeby skosiła trawę w sąsiedztwie i zrobiła trochę porządku.

Były momenty załamania

Jej pierwsze lata na emigracji były bardzo trudne. W Kanadzie spędziła dwa lata na wizie turystycznej (jej warunki nieco naciągnęła). Po ślubie musiała wrócić do Polski, żeby czekać na wizę małżeńską. Spędziła w domu rok - w niepewności. Pamięta to do dziś i do dziś dziwi się, dlaczego Amerykanie tak traktują Polaków ubiegających się o wizę. Później, już w USA, nie mogła pracować jako pedagog, czy artystka, bo nie znała języka.

- Były momenty załamania - przyznaje. - Wtedy zawsze myślałam o Polsce.

Kiedy nauczyła się języka, przez dwa lata uczyła w szkole podstawowej jako asystent nauczyciela (nie musiała, jej mąż był znanym w USA psychologiem, prowadził własną praktykę oraz wykłady w Milwaukee College). Jakiś czas pracowała w galerii sztuki, ale największą przygodą była praca, którą dostała dzięki znajomości języka... rosyjskiego.

Grupa Rosjan z Moskwy robiących znakomite projekty do wnętrz świątyń potrzebowała współpracownika ze znajomością angielskiego i rosyjskiego. - W środowisku amerykańskim ta grupa szybko znalazła duży opór: robili tanio, szybko, bardzo dobre artystycznie rzeczy. Amerykanie są bardzo zazdrośni o artystów z Europy, a szczególnie Wschodniej. U nas jest mniej -izmów, a więcej rzetelnej roboty - mówi Barańska.

Bez niej nie da się żyć

Wyboru drogi życiowej nie żałuje. Mimo wszystkich ograniczeń pobyt w USA dał jej większe możliwości bycia wśród ludzi, poznawania świata. W czasie podróży z mężem natykała się na polskich artystów. Nawet w najbardziej egzotycznych miejscach, choćby na Maui. - Polacy wyruszający w świat starego kapitalizmu nie powinni mieć żadnych kompleksów zawodowych. Czy po wyższej uczelni, czy po zawodówce, radzimy sobie na tamtych rynkach pracy bardzo dobrze. Oczywiście pod warunkiem znajomości języka - mówi Barańska.

Dziś mieszka w dwóch stanach: Wisconsin i Oregonie. Wkrótce jednak przenosi się do Seattle. Wróci tam do malowania. Wcześniej robiła prace wyłącznie dla siebie. Będzie też podróżować.

- Jestem ćwierć wieku poza Polską. Wiem, że bez niej nie da się żyć - dlatego wracam. Brakuje mi Częstochowy, bo to moje korzenie. Cieszy mnie rozwój miasta, choć może inne regiony Polski rozwijają się szybciej. Martwią mnie tylko przemiany, dokonujące się w ludziach - choć w Częstochowie jeszcze ludzie się przyjaźnią, odwiedzają, stać ich na bezinteresowność. W USA relacje między ludźmi organizuje biznes - mówi.